22 Temmuz 2022 Cuma

Duyuru: Vefat

 

KDP müdavimlerimizden Sn. Seçkin Burak Şenol’un babası vefat etmiştir. Kendisine ve ailesine başsağlığı ve sabır diliyoruz. 

Cenaze yarın (23 Temmuz 2022) ikindi namazıyla Karacaahmet Şakirin camisinden kaldırılacaktır.

2 Nisan 2022 Cumartesi

KDP Google Groups İletişim Grubu'nun kullanılması

 

Sayın KDP müdavimleri,

Öncelikle, geçtiğimiz günlerde kurulmuş olan KDP Google Groups İletişim Grubu'na üye olunmasının ve bu grubun kullanılmasının KDP üyeleri arasında yazılı iletişimin daha etkin yapılmasına yarar sağlayacağını belirtmek isterim.

Bu gruba KDP Bloğunda sağ taraftaki menülerde yer alan "Bağlantılar" kısmındaki "KDP Google Groups İletişim Grubu" başlıklı bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsiniz.


Google Groups İletişim Grubu linki: https://groups.google.com/g/kadikoydusunceplatformu

Buraya giriş yaptıktan sonra sol üst taraftaki "+ Yeni ileti dizisi" yazan butonu tıklayarak yeni bir ileti yaratabilirsiniz. Bu iletinizi gönderdiğinizde KDP Google Groups üyesi olan herkes kendi e-mail hesabında bu iletinizi alacaktır. Ya da yine bu grup sayfasına girdiğinizde o ana kadar gönderilmiş tüm iletileri toplu olarak görebilir ve yanıtlayabilirsiniz.

İyi paylaşımlar.
Ümit ERSÖZ

8 Şubat 2022 Salı

Japonca ve Türkçe dil ailesinin kökenleri 9000 yıl öncesine kadar uzanıyor. (*)


Japonca ve Türkçe dil ailesinin kökenleri 9000 yıl öncesine kadar uzanıyor. (*)


9000 yıl önce Çin'in kuzey doğusunda yaşayan darı çiftçileri, Japonca, Türkçe ve diğer modern dillerin ortaya çıkmasına neden olan bir proto-Trans-Avrasya dilini (Trans-Avrasya ön dili) konuşmuş olabilir.
Japonca, Korece, Moğolca, Türkçe ve Tunguz dillerini içeren geniş bir Transavrasya dil ailesinin kökenleri 9000 yıl öncesine, şu anda kuzeydoğu Çin'de bulunan erken tarım topluluklarına kadar uzanmaktadır.
Transavrasya dilleri, Avrupa'nın geniş bir bölgesinde ve Kuzey Asya'da konuşulmaktadır. Şimdiye kadar araştırmacılar, bu dillerin 3000 yıl önce Moğolistan dağlarından yayıldıklarını, hayvancılık yapan ancak ekin yetiştirmeyen atlı göçebeler tarafından konuşulduğunu varsaydılar.
Jena'daki Max Planck İnsanlık Tarihi Bilimi Enstitüsü'nden Martine Robbeets ve meslektaşları, dilbilimsel, arkeolojik ve genetik kanıtları kullanarak, önceki varsayımın yerine, şu anda Çin olan bölgede çiftçiler tarafından darı ekiminin başlanmasının, bu dil ailesinin yayılmasına yol açtığı sonucuna vardılar.
Ekip bunu, dillerin dilsel özelliklerini inceleyerek ve benzerliklerine dayalı olarak uzay ve zaman içindeki yayılmalarını haritalamak için hesaplamalı analiz kullanarak yaptı. Bunu yapmak, Robbeets ve ekibinin Transavrasya ön dilini yaklaşık 9000 yıl öncesi kuzeydoğu Çin'in Liao nehri bölgesine kadar izlemesine olanak sağladı.
Robbeets, arkeolojik kanıtlara göre darıların evcilleştirildiği bilinen yerin ve zamanın tam olarak burası olduğunu söylüyor.
Bugün konuşulan 400'den fazla dil kuzey Çin'den gelmiş olabilir.
Ekip, genetik bilgi ve karbon-tarihleme darı taneleri ekleyerek, Trans-Avrasya ön dili konuşan nüfusun ayrı topluluklara ayrıldığını ve daha sonra orijinal alanın doğusundaki Japonca, Korece ve Tunguz dilleri erken biçimlerini, kuzeyde Moğol ve batıda Türk dillerinin erken biçimlerinde olduğu gibi, benimsemeye başladığını ortaya çıkardı.
“Hepsinin tarihleri olan dillerimiz, arkeolojimiz ve genetiğimiz var. Bu yüzden biz sadece korelasyon olup olmadığını görmek için baktık” diyor Robbeets.
Yaklaşık 6500 yıl önce, bu çiftçilerin bazılarının torunları, yaklaşık 3300 yıl önce pirinç yetiştirmeyi öğrendikleri Kore'ye doğuya taşındılar ve Kore'den Japonya'ya insan hareketini teşvik ettiler.
“Hepimiz kendimizi dille özdeşleştiririz. Bu bizim kimliğimiz. Kendimizi genellikle tek bir kültür, tek bir dil, tek bir genetik profil olarak hayal ederiz. Çalışmamız, tüm popülasyonlar gibi Asya'dakilerin de karışık olduğunu gösteriyor” diyor Robbeets.
Araştırmacılar ayrıca, daha önce yalnızca Japonya'da yaşadığı düşünülen Jōmon insanlarıyla Neolitik Kore popülasyonlarının çoğaldığına dair ilk kanıtları keşfetmeye de şaşırdılar.
Virginia'daki Richmond Üniversitesi'nden Melinda Yang, "Bu çalışma, dilbilimsel, arkeolojik ve genetik verilerin tümü dikkate alındığında geliştirilebilecek anlatının zenginliğini vurgulamaktadır" diyor.

New Scientist Dergisi: İNSANLAR, 10 Kasım 2021, Carissa Wong tarafından
[(*) Çalışmanın orjinalinden Türkçe'ye tercüme: Google Translate çevirisine küçük düzeltmelerle - Celal Yılmaz]

27 Aralık 2021 Pazartesi

Tarihsel Bir Figürden Yeni Bir Bilim: Bütünsel Bilim Adamı Olarak Goethe (*)

 

Tarihsel Bir Figürden Yeni Bir Bilim: Bütünsel Bilim Adamı Olarak Goethe (*)

By Isis Brook (**)

Johann Wolfgang von Goethe'nin (1749-1832) bilimsel yaklaşımı, zamanının bilimine egemen olan dünyayı görmenin hem geçerli dirimselciliğine hem de mekanik yollarına karşı çıktı. Yaklaşımı, bilimi reddetmeyen, ancak yolunu doğanın üretken gücünün daha hassas bir takdirine yönlendirmeyi amaçlayan bilinçli bir bütünsellikti. 

Bunu "hassas ampirizm" olarak adlandırdı. 

[Ve bunu] Botanik ve osteoloji alanındaki çalışmaları, morfolojinin ve duyu algısının (Anschauung) bir fenomenin varlığını "süreç içinde" olarak nasıl ayarlayabildiğini ve bu tür insan etkileşimi yoluyla doğanın kendisinden bir şeyler anlayabildiğini göstermek için [dir diye] tanımlanıyor. 

Goethe'nin yaklaşımı, örneğin agro-ekoloji yoluyla çevre ile ilişki kurmaya yönelik daha hassas yaklaşımlar geliştirmenin yeni yollarını bilgilendirebilir. Bu bölüm Goethe ve Rudolf Steiner (biyo-dinamik tarımın başlatıcısı) ile fenomenoloji arasındaki bağlantıyı açıklamaktadır. 

Goethe'nin bilimsel yaklaşımı, dikkatli bir şekilde disipline edildikten sonra, hayal gücü ve sezgi gibi insan yetilerini kullanır. Doğayla kaçınılmaz olarak iç içe olduğumuzu kabul ediyor, bu yüzden bunu görmezden gelmeye çalışmak yerine insani özelliklerimizi devreye sokmamız gerekiyor. 

Goethe'nin yaklaşımını onun yöntemini izleyerek yenileyebiliriz ya da kendini adama ve doğaya karşı duyarlı olma yoluyla tesadüfen bulabiliriz. İkincisini göstermek için, bölüm sito-genetikçi Barbara McClintock'un (genlerin transpozisyonunu keşfeden kişi) çalışmasını tanıtıyor ve burada önerildiği gibi Goethe'ci bir şekilde çalışıyor.

____________

(*)https://www.academia.edu/60786050/A_New_Science_from_a_Historical_Figure_Goethe_as_Holistic_Scientist adresindeki makalenin özetinin Google çevirisinin Mustafa Özcan tarafından uygunlaştırılmış halidir.

(**)https://crossfieldsinstitute.academia.edu/IsisBrook


23 Eylül 2021 Perşembe

Vefat - Prof. Dr. Doğan Kuban

  

Türkiye'de Cumhuriyet döneminde yetişmiş en değerli akademisyen mimarların başında gelen mimar ve mimarlık tarihçisi Prof. Dr. Doğan Kuban'ın vefatını öğrenmiş bulunuyoruz.

 

Mimarlık ve sanat tarihçisi kimliği ile ele aldığı toplumsal konulara holistik bakışla evrensel bir karakter kazandıran ve çok önemli çalışmalara imza atmış bulunan duayen yazar Doğan Kuban'ın yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dileriz.


Kadıköy Düşünce Platformu




28 Ağustos 2021 Cumartesi

Karmaşıklık (Bölüm 24 - SON) (Ateşan Aybars, 28 Ağustos 2021)


Evrimsel Ekonomi. 

Investopedia’nın tanımına göre; evrimsel ekonomi, birey ve toplumun birlikte tayin ettiği, belirlediği ekonomik süreçtir. Bu süreç, bireylerin rasyonel seçim anlayışından uzaklaşarak psikolojik eğilimlerinin kabul edilmesinden kaynaklanır ve sistemin iç dinamikleri aracılığı ile merkezi bir kontrol mekanizmasına ihtiyaç duyulmadan yeni yapılanmalar ortaya çıkar. Bu anlayış kapsamında evrim, karmaşık adaptif sistemlerin (KAS) gerçek yaşam koşullarında ekonomiyi anlama ve çözüm getirme sürecine dönüşür ve doğal ekosistem süreçlerine benzer şekilde bir dizi anahtar aşamayla gerçekleşir. Dolayısıyla, ekonomi biliminin evrimsel biyolojiden esinlendiğini ifade etmek yanlış olmaz. 

Evrim süreçleri zaman içinde makro ekonomik seviyede çeşitli entegrasyon ya da bölünmeler şeklinde tezahür eder. Serbest piyasa ekonomisinde doğal seçim yoluyla en uygun modelin hayatta kalması çok yaygındır. Tüketicilerin pek çok seçeneği olmasına rağmen çok az firma ihtiyaçlarını tam olarak karşılayabiliyor ve her şey sürekli bir değişim içinde olduğundan birçok firmanın iflas edip piyasadan çekilmesi de doğaldır. 

Evrimci ekonomistler, ekonominin her zaman bir denge durumuna yönelmek yerine dinamik, sürekli değişen ve kaotik süreçler içinde olduğunu savunurlar. Üretlen mallar ve bu malların tedariki, teknoloji geliştikçe değişen birçok süreci içerir. Üretim sistemlerini ve tüketici davranışını yöneten kuruluşlar, üretim ve satın alma süreçleri değiştikçe kendilerini yenilemek durumundadırlar. Yani, evrimsel ekonominin özünde davranışsal ekonomi vardır. Evrimsel ekonominin Darwin ilkelerine bağlanması, teorinin arkasındaki önde gelen isimlerden biri olan Joseph Schumpeter dâhil olmak üzere önemli eleştirilere hedef oluyor. Schumpeter, girişimcilerin ekonomik kalkınmanın ana itici gücü olduğunu, şirketlerin fayda sağlayacak çözümler bulmak için sürekli olarak rekabet ettiğini ve bunun sonucu olarak piyasaların döngüsel olduğunu, sürekli yukarı ve aşağı yönde hareket ettiğini savunur. Bu ifadesi ile Avusturyalı ekonomist Joseph Schumpeter, evrimsel ekonominin gelişmesinde önemli rol oynamıştır ve ekonomiyi etkileyen evrim sürecinin, zaman içinde daha fazla farklılaşma ve bütünleşme sergileyecek şekilde gelişeceğini savunmuştur.

Ekonomik gelişme. 
Bugün küresel ekonominin entegrasyonuyla birlikte, neden bazı ülkeler hızla gelişirken bazılarının durgun kaldığı sorusu tartışılmaya devam ediyor. Öncelikle, ekonomik kalkınma sorunu, ekonominin ötesinde sosyo-politik, çevresel, tarihi, kültürel vb. alanların etkilerini de içerir ve bu nedenle çok karmaşık olduğunu kabul etmek gerekir. Bu kabul çerçevesinde temel olarak iki farklı yaklaşım tartışılır: Yukarıdan-aşağıya merkezi düzenleyici (doğrusal) model yaklaşımı ve adaptif network (evrimsel) yaklaşım. 

Doğrusal Model. 
Merkezi olarak düzenlenmiş yukarıdan-aşağıya ekonomik gelişme yaklaşımında, daha önce değindiğim gibi önce geleceğe dönük hedefler saptanır ve bu hedeflerin gerçekleşmesi için teşvik ve kalkınma planları gibi birçok mali politika koordine edilir ve sonrasında GSYİH ölçeği çerçevesinde gelişmeler kontrol edilir. Bu merkezi model, ekonomik gelişmeyi temel olarak tanımlayan basit doğrusal bir sistemdir. Doğrusal modeller, tarım ve sanayi devrimleri sürecinde işe yaradılar ama post-endüstriyel, bilgi ekonomileri sürecinde kalkınma için uygulanabilir bir model olup olmadıkları artık tartışmalıdır. Son yılarda ülkelerin benimsedikleri modeller ekonomilerini yönlendirmekte çok önemli oluyor. Örneğin, 1970’li yıllarda Güney Kore ve Türkiye ekonomileri birbirine benzerdi, kişi başı gelir ve GSYİH aşağı yukarı aynı seviyedeydi ama aradan geçen 30-40 yılda Güney Kore gelişmiş ülkeler kategorisine yükselirken Türkiye gelişmekte olan ülkeler sınıfında bocalıyor. Neden bazı ülkelerin hızla geliştiği ve diğerlerinin ayak uyduramadığı konusu çok yönlü olarak tartışılmaya devam ediyor. Gelişmiş ekonomiler sanayileşme sonrası ekonomilerinin ilerlemesine olanak sağlayan yeni teknolojik sıçrama olan enformasyon teknolojisinin yükselişine seyirci kalmıyorlar. Bireyler, kurumlar ve ülkeler artık bilgiye ulaşmak ve bu bilgiyi işlemek için güçlü araçlara sahipler. Daha önce hiç olmadığı kadar küresel bağlantısallık ve etkileşim olanakları var. 

Evrimsel gelişme. 
Evrim süreci doğrusal modelin aksine merkezi olmayan sistemlerde çalışır. Merkezi sistemin olmadığı bir ekonomik yapıda bileşenler tanımlıdır, sisteme müdahale eden merkezi otorite yoktur, sistemin amacı da yoktur, etkileşimlerle büyür ve yönetilir. Elbette, bu özellikler alışık olduğumuz klasik ekonomi anlayışından radikal ölçüde farklıdır. Sistemlerde evrim, mikro seviyede adaptasyon olarak başlayan bir fenomendir ve bu adaptasyon makro seviyede evrim olarak ortaya çıkar. Elbette, evrim süreci kısa süreli değildir, sistemin yaşamı boyunca sürer ve çeşitli döngüleri içerir. Bu uzun süreçli döngüler karmaşık adaptif sistemlerin (KAS) konusudur. Çok basit ifade ile evrim, volatil ve belirsiz ortamlarda çevreyle uyum sağlama yetisidir. Çevreye uyum kolay kestirilebilir bir eylem değildir. Tüm sistemi anlamak ve kontrol edebilmek, tüm çevre faktörlerini hesaba katmak ve bu çerçevede sistemin optimal sonuca ulaşmasını kestirmek mümkün değildir. Evrimsel süreç sürekli yeni bilgiler üretir ve bu bilgilerle etkileşim içinde olan birey davranışlarını yeni bilgiler çerçevesinde günceller. Bu güncellemeler ya da kendiliğinden örgütlenme kritik kütleye ulaştığında sinerjik belirim (emergence) ortaya çıkar. Bu yeni belirimler, yeni pazarlar, yeni teknolojiler, yeni davranışlar veya yeni kurumlar olabilir. Sürekli olarak yeni belirimler oluştuğundan sistem klasik ekonomik anlayıştan farklı olarak hiçbir zaman dengede (equilibrium) değildir. Schumpeter'in ifade ettiği yaratıcı yıkım süreci, pozitif ve negatif geri bildirim süreçlerinde, ekonomik sistem bileşenlerinin belirmesi ve yok olmasıdır, yani sürekli dengesizlik vardır. Ekonomik karmaşıklık teorisi, refah anahtarının hem bireysel yeteneklerin toplamı hem de bu yeteneklerin çeşitli endüstriler içinde karmaşık ürünler yaratmak üzere ağlar aracılığıyla bir araya getirilebilme kapasitesi olduğunu varsayar. Az gelişmiş ekonomiler yalnızca birkaç şeyi yapabilirken gelişmiş ekonomiler nasıl çok şey yapacaklarını bilirler. Know-how bireye özgüdür, görevi yerine getirme yetisi olarak tanımlanır. Kollektif know-how ise birey tarafından gerçekleştirilemeyen görevlerin yerine getirilmesi yetisidir, ekip çalışmasıdır. Hiç kimse tek başına bir senfoni oluşturamaz, dizüstü bilgisayar üretemez vs. Tarım öncesi toplumlarda, birey neredeyse tüm organizasyonun bildiğini bilirdi ama gelişmiş ekonomilerde, bireyler farklı bilgi birikimine sahip olduğundan ağlar vasıtasıyla daha karmaşık şeyler yapabilir. Bireysel olarak farklı yetenekler ve bunları entegre edecek kurumsal yetenekler ne kadar fazla ise ürün ve hizmetler o kadar karmaşık hâle gelir ve dolayısıyla ekonomi o ölçüde gelişir.

Ateşan Aybars (28 Ağustos 2021)







16 Ağustos 2021 Pazartesi

Duyuru: Vefat

 

Kadıköy Düşünce Platformu Kurucusu Sn. Mustafa Özcan’ın babası İbrahim Özcan Gönen'de vefat etmiştir. 

Cenaze yarın Gönen Çarşı Camii'nde kılınacak öğle namazını müteakiben defnedilecektir.

Kadıköy Düşünce Platformu olarak Sn. Mustafa Özcan’a ve yakınlarına başsağlığı diliyoruz.